การประเมินการจัดการปัญหาโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางสื่อวิทยุกระจายเสียง
วัตถุประสงค์ : เพื่อศึกษาผลของการจัดการปัญหาโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางสื่อวิทยุกระจายเสียง ตามแนวทางปฏิบัติของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ในเขตพื้นที่ภาคใต้
วิธีการ : เป็นการวิจัยแบบผสมแบบคู่ขนาน (convergent mixed methods research) ที่ใช้วิธีวิจัยทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพร่วมกัน ตามตัวแบบ CIPP Model ของสตัฟเฟิลบีม ทำการเก็บข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่สุ่มแบบเจาะจง (Purposive sampling) จากเจ้าหน้าที่ผู้รับผิดชอบงานในสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดและ สำนักงาน กสทช.ภาค/เขต ในภาคใต้ รวมจำนวนทั้งสิ้น 40 คน โดยใช้แบบสอบถามที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้น
ผลการวิจัย : พบว่ากลุ่มตัวอย่างมีความคิดเห็นเชิงบวกในภาพรวมเกี่ยวกับการจัดการปัญหาโฆษณาฯ ทั้งด้าน Context (บริบทหรือสภาวะแวดล้อม), Input (ปัจจัยเบื้องต้น), Process (กระบวนการ) และ Product (ผลผลิต) อยู่ในระดับมาก แสดงถึงการให้ความสำคัญในการจัดการปัญหา การมีนโยบายที่สนับสนุนจากผู้บริหาร ความเหมาะสมในการติดต่อประสานงานระหว่างผู้ปฏิบัติงาน และความพึงพอใจต่อประสิทธิภาพในการจัดการ ซึ่งผลผลิตของการดำเนินการจัดการปัญหาโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางสื่อวิทยุกระจายเสียง หลังมีกลไกความร่วมมือในการจัดการปัญหาโฆษณาฯ ตามแนวทางปฏิบัติที่ อย. และ กสทช. จัดทำขึ้นนั้น เห็นได้ถึงแนวโน้มของปัญหาที่ดีขึ้นตามลำดับ ส่วนระยะเวลาที่ สสจ. ใช้ในการพิจารณาข้อความและจัดทำรายงานผลการพิจารณาส่งกลับหน่วยงาน กสทช. น้อยที่สุด คือ 1 วัน ส่วนระยะเวลามากที่สุดคือ 365 วัน ระยะเวลาเฉลี่ยทั้งหมดคือ 75 วัน โดยจุดอ่อนสำคัญของการจัดการปัญหาโฆษณาฯ คือการขาดกระบวนการพัฒนาให้ประชาชนมีความรอบรู้ด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพหรือรู้เท่าทันสื่อที่ชัดเจน รองลงมาเป็นประเด็นเกี่ยวกับข้อกฎหมาย อาทิ บทกำหนดโทษที่ไม่รุนแรง ส่วนประเด็นอื่น ๆ ที่กลุ่มตัวอย่างแสดงความคิดเห็นเพิ่มเติม เช่น ความต่อเนื่องในการดำเนินงานระหว่าง อย. -สสจ. และ กสทช. การปรับกระบวนการทำงานให้ง่าย สะดวก และรวดเร็วมากขึ้น
สรุป : แนวทางปฏิบัติของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา และสำนักงานคณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ ส่งผลให้ปัญหาโฆษณาผลิตภัณฑ์สุขภาพทางสื่อวิทยุกระจายเสียงในเขตพื้นที่ภาคใต้มีแนวโน้มที่ดีขึ้น ข้อเสนอแนะ คือ มาตรการที่สามารถจัดการกับผู้ฝ่าฝืนนอกเหนือจากผู้รับอนุญาตและเจ้าของสถานี ใช้บทลงโทษที่รุนแรง และมีการประชุมหารือผู้เกี่ยวข้องเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์การจัดการ เรียนรู้กรณีที่พบในหลายพื้นที่ เพื่อให้การจัดการเป็นไปแนวทางเดียวกัน และรวดเร็วขึ้น การจัดการกับผู้ฝ่าฝืนจึงควรมีการดำเนินการอย่างต่อเนื่อง และเพิ่มการดำเนินงานที่ช่วยส่งเสริมให้ประชาชนเกิดความรอบรู้ด้านผลิตภัณฑ์สุขภาพและรู้เท่าทันสื่อ
Download
